Orkisz, samopsza, owies, żyto krzyca, owies, proso, gryka - to zboża pierwotne uprawiane w naszym gospodarstwie.

Mamy w  uprawie i sprzedaży najstarsze zboże SAMOPSZĘ.

CHARAKTERYSTYKA samopszy

- Samopsza charakteryzuje się przeciętnie największym udziałem kwasów nienasyconych, które stanowią ok. 83% sumy wszystkich kwasów. 
- Samopsza charakteryzuje się bogatszym w porównaniu do pszenicy zwyczajnej i orkiszu składem mikro- i makroelementów, zwłaszcza:

1. Magnezu-Mg, niezbędny dla ponad 300 reakcji enzymatycznych, funkcjonowania układu nerwowego, skurczów mięśni (w tym serca) oraz budowy kości. Zalecane dzienne spożycie to ok. 320 mg dla kobiet i 420 mg dla mężczyzn. Niedobór objawia się drżeniem powiek, skurczami mięśni i zmęczeniem Źródła w diecie: Samopsza, Pestki dyni (540 mg/100g),  kasza gryczana (218 mg/100g)
2. Żelaza- Fe, funkcje:

   Transport tlenu: Składnik hemoglobiny w krwinkach czerwonych oraz mioglobiny w mięśniach.Produkcja energii: Uczestniczy w metabolizmie 
   energetycznym i zmniejsza uczucie zmęczenia.

   Układ odpornościowy: Stymuluje odporność i pomaga chronić przed infekcjami.Rozwój i regeneracja: Niezbędne do wzrostu, rozwoju tkanek 
   oraz funkcjonowania układu nerwowego.

3. Cynku-Zn, 
   jest kluczowym mikroelementem niezbędnym do prawidłowej pracy organizmu, wpływającym
   głównie na metabolizm, odporność,  syntezę białek, DNA oraz podziały komórkowe. Wspiera gojenie ran, funkcjonowanie zmysłów (smak/węch), zdrowie skóry, włosów i paznokci, a także produkcję hormonów, w tym insuliny i testosteronu
4. Manganu Mn. (łac. manganum), metalu przejściowego o liczbie atomowej 25, który w stanie czystym jest stalowo-szarym, twardym i kruchym metalem. Mangan jest kluczowym mikroelementem dla organizmu człowieka (wspiera kości i metabolizm)

- Samopsza posiada kilkukrotnie wyższą zawartość karotenoidów, w szczególności luteiny i zeaksantyny, które odpowiedzialne są za prawidłowe funkcjonowanie oka ludzkiego.
- Zawiera bardzo dużo białka, które charakteryzuje się korzystnym składem aminokwasowym dzięki większemu udziałowi aminokwasów egzogennych takich jak fenyloalanina, tyrozyna, metionina oraz izoleucyna.
- Charakteryzuje się doskonałym składem kwasów tłuszczowych, gdyż dominują kwasy C18:2, C18:1 i C 16:0, stanowiące średnio 95% sumy wszystkich kwasów.
- Gliadyny zawarte w glutenie samopszy wykazują niską toksyczność co stwarza potencjalną możliwość 
stosowania w diecie osób cierpiących na nietolerancję glutenu.

My samopsze uprawiamy w naszym organicznym gospodarstwie od początku tego stulecia, i sprzedajemy ziarno maki i kasze z tego pierwotnego zboża - pra matki dla wszystkich zbóż. Wielu  naszych klientów to klienci z rozpoznaną celiakią -cieszą się dobrodziejstwem wypieków z  samopszy.

Łuska orkisz
Niezbędna do wykonania poduszki orkiszowej do spania.
Poduszka z wkładem z orkiszu wytwarzając silne pole biologiczne zbliżone do naturalnego biopola człowieka, wzmacnia i uzupełnia jego braki. Wypełnia się ją łuską orkiszu. Orkisz poprawia krążenie krwi, działa odprężająco i przeciwbólowo.
Harmonizuje emocjonalnie, uspokaja, łagodzi stres. Zapewnia długi i głęboki sen dzięki temu, że pachnie świeżym ziarnem. Aby wzmocnić jej działanie można ją podgrzewać w temp. 50 C. Długo utrzymuje temperaturę.
 

Łuski jako lek
W krajach zachodnich zmielone łuski orkiszu traktuje się również jako lek, źródło błonnika. Kąpiele w odwarach z plewek są środkiem pomocnym w wielu dolegliwościach skórnych. Orkisz wzmacnia ciało, jest pomocny m.in. w stanach zmęczenia, zmniejszenia wydolności organizmu, nawracających zakażeniach, alergiach, zaburzeniach przemiany wapnia, dusznicy bolesnej, dolegliwościach ze strony serca i ogólnie układu krążenia, chorobach wątroby, chorobach nerek. Poprawia trawienie oraz funkcje układu nerwowego.
Dieta orkiszowa jest korzystna we wszystkich schorzeniach układu pokarmowego, leczy gorączkę, grypę, krwotok, inne choroby ostre. Kasza orkiszowa zapobiega kamicy żółciowej, zmniejsza zapotrzebowanie na insulinę oraz zwiększa tempo przemiany materii, natomiast mąka zmniejsza je. Zupa jest wskazana dla osób chorych na biegunkę i po niedawno przebytej operacji. Kawa poprawia trawienie, działa lekko przeczyszczająco. Orkisz rozgrzewa ciało poprawiając krążenie krwi, przez co usuwa uczucie zimna w rękach i nogach, wzmacnia narządy zmysłów, spowalnia procesy starzenia.
Badania kliniczne przeprowadzone w XX w. w Niemczech wykazały, że spożywany trzy razy dziennie orkisz z upraw ekologicznych w połączeniu z określonym sposobem odżywiania leczy m.in. alergie, cukrzycę, otyłość, stwardnienie rozsiane, AIDS, chorobę Alzhaimera, chorobę Parkinsona, anginę, reumatyzm, raka, zatrucie lekami. Jest doskonały dla osób osłabionych, wyczerpanych, niedożywionych. Produkty orkiszowe stosowane w celach leczniczych nie powinny zawierać w swoim składzie domieszek innych zbóż, ziaren lub warzyw.

"Pokarm może być lekarstwem" to już dawno temu powiedział Hipokrates!
Mamy w sprzedaży:

• Ziarno orkiszu
• kaszę orkiszową
• Kaszę orkiszową manną z otrębami
• mąkę z orkiszu
• łuskę orkiszową

Orkisz- co to jest?

Orkisz (łac. Triticum spelta, niem. Dinkel), jeden z trzech produktów w stu procentach przyswajalnych przez ludzki organizm, zawiera najwięcej energii życia, viriditas (ang. Spelt). To prastare zboże zachowało swoją pierwotną formę, ponieważ w odróżnieniu od innych, nie poddaje się modyfikacjom genetycznym. W ich wyniku traci swoje cenne właściwości i po prostu przestaje być orkiszem. Orkisz uprawiany był w starożytnym Egipcie, Azji i Europie. Wspominają o nim teksty biblijne (Wj 9,32; Iz 28,25; Ez 4,9). W XIX w. został wyparty przez coraz intensywniej uprawianą, wydajniejszą pszenicę. Dzięki ponownemu odkryciu nauk Hildegardy do łask wróciło również to chwalone przez nią zboże.

Orkisz jest w medycynie Hildegardy najważniejszym środkiem odżywczym i zarazem leczniczym. Święta pisze o nim tak: „(…) jest najlepszym ze wszystkich zbóż. Ogrzewa, odżywia, wzmacnia i jest łagodniejszy od innych ziaren. Daje człowiekowi mocne mięśnie i zdrową krew, szczęśliwy umysł i pogodną duszę.” A dalej: „(…) wspomaga ukrwienie, działa natłuszczająco i łagodniej niż wszystkie inne ziarna zbóż. Orkisz pozwala rosnąć mięśniom, troszczy się o prawidłowe wytwarzanie krwi oraz o dobre samopoczucie.”

Jednym słowem, orkisz w jakiejkolwiek formie, czy jako chleb czy też jako potrawa gotowana, jest dobry i wspomaga trawienie. Dzięki współczesnym badaniom naukowym dziś już wiemy, że w porównaniu z innymi zbożami, orkisz posiada optymalną zawartość jakościową i ilościową wszystkich składników – wysokowartościowego białka (o innej strukturze niż pszenica), węglowodanów, nienasyconych kwasów tłuszczowych, soli mineralnych, pierwiastków śladowych (żelazo, magnez, fosfor, wapno), elektrolitów, witamin (A, E, D, B1, B2, B6). Zawiera w wysokiej ilości, niespotykanej w innych produktach, Thiocyanat (rodanid) – ważny element wzmacniający i odpowiednio budujący system immunologiczny, naturalny czynnik wzrostu komórek nerwowych, krwi, tkanek kostnych i ciał odpornościowych. Badania naukowe dowiodły, że właśnie dzięki wysokiej zawartości tego elementu, orkisz zapobiega powstawaniu w organizmie człowieka komórek nowotworowych, działa antyalergicznie, przeciwzapalnie, wzmacnia serce i system nerwowy, podnosi witalność, zmniejsza poziom cholesterolu we krwi, zapewnia lepszą budowę tkanki mięśniowej, wpływa na poprawienie nastroju.

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że obecnie odmian orkiszu na rynku jest wiele, ale tylko pięć z nich ma opisywane przez Hildegardę właściwości (subtilitet). Są to odmiany najczystsze, czyli bez domieszek: Schwabenkorn, Steiners Roter Tiroler, Frankenkorn (Altgold x Rouquin), Oberkulmer Rotkorn, Ostro. Mówiąc inaczej, tylko te pięć odmian to prawdziwy orkisz, reszta jest nim tylko z nazwy.

W celu zwiększenia jego wydajności i odporności na sztuczne nawozy przez lata próbowano łączyć go – w różnych proporcjach – z pszenicą. W efekcie powstawało zboże wprawdzie wydajniejsze, ale nie będące już zachwalanym przez Hildegardę prawdziwym orkiszem. Kupując orkisz czy orkiszowe produkty zawsze, o ile to możliwe, sprawdzajmy źródło jego pochodzenia. My uprawiamy w naszym gospodarstwie odmianę Rotkorn Oberkulmer. Fakt, że na etykiecie kupowanego produktu istnieje zastrzeżenie o posiadaniu przez niego certyfikatu ekologicznego nie rozstrzyga niestety, z jaką odmianą mamy do czynienia. Certyfikat taki oznacza, że produkt powstał w czystej ekologicznie strefie lub gospodarstwie ekologicznym, że przy jego produkcji nie używano nawozów sztucznych i chemicznych środków ochrony roślin oraz że produkt nie zawiera sztucznych dodatków (barwniki, aromaty, konserwanty itd.). To wszystko, oczywiście, jest bardzo ważne, ale w przypadku orkiszu nie decyduje o jakości produktu. Najważniejsza jest odmiana zboża, a więc to, czy w ogóle jest orkiszem! Tego, niestety, instytucje wydające certyfikaty nie sprawdzają.

Praktyka terapeutów stosujących dietę Hildegardy potwierdza, że orkisz jest uniwersalnym środkiem sprawdzającym się doskonale przy leczeniu czy wspomaganiu leczenia oraz profilaktyce wszelkich chorób. Tysiącom ludzi przyniósł siłę i zdrowie w sytuacjach, wydawałoby się, bez wyjścia. Ze względu na swoje wielokierunkowe działanie polecany jest wszystkim, szczególnie zaś w następujących chorobach i dolegliwościach:

• spadek odporności, zmęczenie, spadek wydolności organizmu
• nowotwory, choroby reumatyczne (również w profilaktyce)
• ryzyko zawału, udaru
• choroby serca i układu krążenia
• podwyższony poziom cholesterolu we krwi
• utrudniona przemiana związków wapnia przy wzmożonej podatności na infekcje
• alergie (w tym skazy białkowe)
• choroby krwi, nerek i wątroby, kamienie żółciowe, skurcze jelit, hemoroidy, biegunki, zaparcia
• schorzenia żołądkowo-jelitowe (wrzodziejące zapalenie jelit, choroba Leśniowskiego – Crohna, celiakia), choroby przemiany materii
• osłabienie organizmu po długotrwałym stosowaniu leków
• nerwice, depresje, spadek nastroju
• przy kuracji postnej w celu odbudowania sił organizmu

Hildegarda radzi, by orkisz stanowił podstawę każdego posiłku. Osobom chcącym się dostosować do tej rady nie powinno sprawić to problemu – obecnie orkisz jest dostępny w przeróżnych postaciach: kaszy (ziarna), grysiku, mąki, otrębów, makaronu, płatków, a nawet – odpowiednio preparowany – zastępuje ryż. Z orkiszu wytwarza się też kawę i piwo, które zachowując walory smakowe tych napojów, nie tracą jednocześnie wspomnianych właściwości leczniczych.

Wszelkie produkty orkiszowe sprzyjają dobremu trawieniu i utrzymują w zdrowiu żołądek i jelita. Przy normalnym trawieniu i przy zaparciach zaleca się przede wszystkim produkty pełnoziarniste (np. chleb pełnoziarnisty, grysik pełnoziarnisty i nasiona orkiszu). Przy skłonnościach do biegunek korzystniejsze są produkty z białej mąki (np. biały chleb orkiszowy, biały makaron, zupy zaprawiane białą mąką). Z kolei plewa orkiszowa jako wypełnienie poduszek, kołder, materaców itp. poprawia krążenie, usuwa wzmożone napięcie mięśniowe, łagodzi bóle, zapobiega powstawaniu odleżyn i odparzeń, ułatwia zasypianie.

Orkiszowianka (w języku niem. Habermus)
Szczególnie cenne ze względów zdrowotnych jest spożywanie dania z ciepłego orkiszu jako pierwszego posiłku w ciągu dnia – w formie tzw. habermusu.

Przygotowanie dla 4 osób:

• 2 filiżanki łamanych ziaren orkiszu
• 4 filiżanki wody
• 2-3 jabłka, pokrojone
• miód
• 3 szczypty przyprawy galgant i bertram
• 3 szczypty cynamonu
• migdały (płatki lub mielone)

Ewentualnie:

• rodzynki
• nasiona babki płesznik

Przygotowanie:

Orkisz zalać wodą, ciągle mieszając doprowadzić do wrzenia, dodać miód i dalej gotować przez 5-10 minut, jabłka i rodzynki dodać w ostatnich 4 minutach, gotową potrawę posypać migdałami i ewentualnie nasionami babki płesznik, doprawić do smaku. Według uznania można wmieszać jedną do trzech łyżek stołowych ugotowanych na miękko, całych ziaren orkiszu.

Uwaga dla diabetyków: Dodanie całych ziaren jest wręcz wskazane. Miód należy zastąpić ½ łyżeczki cukru owocowego oraz zwiększyć ilość cynamonu do 1 łyżeczki. Habermus można sporządzić również z całych ziaren orkiszu, grysiku orkiszowego czy płatków orkiszowych, dopasowując czas gotowania do wybranego produktu (zmieni się wówczas kolejność dodawanych składników).

Odnowa kultury orkiszu

Orkisz  jak zboże  o wyjątkowych właściwościach w ostatnich latach przeżywa renesans, ponieważ jest zbożem wyjątkowo dobrze tolerowanym i wydaje się mieć harmonizujący wpływ na organizm, szczególnie na układ trawienny. Czy faktycznie z orkiszu czerpiemy zdrowotne korzyści. Zobaczmy w zaleceniach medycyny naturalnej Hildegardy z Bingen, jakie zalety ma orkisz, szczególnie w porównaniu do współczesnych pszenic, bodaj najbardziej obecnie popularnych na naszych stołach.

Zobaczmy  również na pozostałe zboża – to może być pouczające, szczególnie w czasach inwazji bezglutenowych poradników. Czy strach przed orkiszem, który zawiera gluten, jest przesadzony?

Św Hildegarda o orkiszu i jego właściwościach

Odkrycie czy nowe „rozpoznanie” orkiszu jest z pewnością związane z medycyną św. Hildegardy, która w okresie średniowiecza nadała orkiszowi szczególną wartość. Przeorysza znad Renu wskazuje w swoich radach na możliwość wszechstronnego i powszechnego zastosowania ziaren, mąki, makaronów, kaszki mannej  z orkiszu. W czasach Hildegardy nie było żywieniowych analiz biochemicznych, dostarczających informacji o składnikach pokarmu, więc Hildegarda klasyfikowała wszystkie produkty, opisywane w swoich dziełach, według tzw. zasady subtelności, w których przekonuje nas, że każda roślina czy produkt żywieniowy posiadają różne cechy termiczne wywołujące w organizmie określony skutek powstawania tzw. soków – o pozytywnym lub negatywnym wpływie na zdrowie. Na podstawie Bożego natchnienia św. Hildegarda rozróżnia zdrową i mniej zdrową żywność, wskazując produkty o wysokim stopniu przyswajalności przez organizm, mające nawet działanie lecznicze lub takie, które nie nadają się do spożycia dla osób chorych, a nawet zdrowych.

Orkisz, obok kasztanów jadalnych oraz kopru, benedyktynka  św Hildegarda zalicza na pierwszym miejscu do produktów przydatnych dla zdrowia. Opisując orkisz w swoim dziele Physica jako najlepsze i najzdrowsze zboże, Hildegarda według zasady subtelności charakteryzuje go jako produkt ciepły, tłusty oraz bogaty w składniki odżywcze. Obecnie idzie wielki powrót orkiszu na nasze stoły. Jego zalety szczególnie wychwalała św. mniszka zachęcając do częstego spożywania go niemal każdego dnia. Uważała go za
najważniejszy pokarm o właściwościach odżywczych i leczniczych. Święta benedyktynka mawiała:
„Gdy ktoś jest tak chory, że nie może jeść, należy ugotować całe ziarna orkiszu i podawać choremu, który szybko wróci do zdrowia”. Bogate doświadczenie w sztuce leczenia dietą i ziołami pochodzi u Hildegardy z Bingen nie tylko z jej mistycznej wiedzy, lecz z faktu, że klasztory w owym czasie średniowiecza zapewniały podstawową opiekę medyczną pobliskiej ludności. Święta była doświadczonym praktykiem i korzystała z natchnienia Boga! Tak, więc korzystając z tych zasobów wiedzy obserwowano, że osoby z zaburzeniami spowodowanymi nietolerancją glutenu mogą częściej spożywać przetwory przygotowane z orkiszu, mimo że zawiera on gluten. Nie ma jednak wystarczających dowodów naukowych wynikających z badań klinicznych, potwierdzających te obserwacje. Wiadomo, że za wywołanie choroby trzewnej (celiakia) czy alergii na gluten odpowiedzialna jest gliadyna – rozpuszczalna w alkoholu frakcja białka pszenicy. Natomiast szkodliwość glutenu zależy od jego struktury, czyli sekwencji zawartych w nim aminokwasów. Z kolei jedna z hipotez tłumaczących mechanizm prowadzący do uszkodzenia błony śluzowej jelita, to tak zwana teoria toksyczna, która zakłada istnienie dysenzymatozy odpowiedzialnej za nieprawidłowe trawienie glutenu. Być może na dobrą
tolerancję.

Dlaczego orkisz?

Ponieważ coraz częściej przygotowujemy domowe pieczywo, słów kilka o walorach. Mąka orkiszowa w porównaniu do mąki pszennej zawiera mniej maltozy (węglowodanu odpowiedzialnego za szybki wzrost poziomu cukru we krwi), jest natomiast bogatsza w kwasy MUFA, które powodują obniżenie indeksu glikemicznego. Mąka orkiszowa zawiera większą ilość
witamin z grupy B  aż 35 razy więcej witaminy A oraz mikroelementów. Szacuje się, że jeszcze 200 lat temu 500 000 ha ziemi przeznaczało się pod uprawę orkiszu. Potem nastąpił spadek areału uprawy, a obecnie ponownie obserwuje się jego wzrost.

Orkisz jest bardzo mało wymagającą rośliną, rośnie na- wet na ubogich i kamienistych gruntach. W naszym gospodarstwie nie nawozimy orkiszu. Uruchamiamy tylko kpleks glebowych mikroorganizmów za pomocą Efektywnych Mikroorganizmów i kompleksu Bacteri zawartych w preparacie Bacter 2.0. Teraz nawożenie jest zbędne, do- puszcza się wyłącznie organiczne. Orkisz ma kilka właściwości charakterystycznych dla dzikich odmian zbóż.

Otóż wrzeciono kłosa (oś, osadka kłosa) jest bardzo kruche, co stanowi dużą niedogodność przy młóceniu. Ponadto ma mocno przylegającą łuskę, która obejmuje każde ziarno osobno. Usuwa się ją w dodatkowym procesie za pomocą specjalnej technologii. Tę cechę, do niedawna uważaną za wadę, obecnie uznaje się za zaletę: łuska zabezpiecza bowiem ziarno przed insektami i grzybami, kumulując toksyny ze środowiska, które nie dostają się dzięki niej do jego wnętrza. Potem są usuwane razem z nią w procesie obróbki. Ziarno orkiszu jest węższe niż ziarna pszenicy. Ma kolor złotożółty z delikatnym czerwonym odcieniem. Walory mąki orkiszowej w pieczeniu przewyższają cechy  z mąk ze zwykłej pszenicy, aczkolwiek mąka orkiszowa charakteryzuje się dobrymi właściwościami wypiekowymi. Przy jej użyciu uzyskiwany jest chleb orkiszowy dobrej jakości o pięknym lekko orzechowym zapachu i dłużej utrzymującej się świeżości, szczególnie kiedy wykorzystujemy zakwas. Wartości odżywcze takiego chleba są nieporównywalnie większe z innym pieczywem. Orkisz może być elementem zdrowej diety. Wariant pełnoziarnisty wykorzystuje ugotowane ziarno lub kaszę, w wariancie przetworzonym dominuje jasna mąka. Termin „biała mąka” obejmuje nie tylko mąkę pszenną, ale i orkiszową. W naszym gospodarstwie ekologicznym oznacza to że z ziarna orkiszu samopszy czy żyta krzycy pozyskujemy około 60%  Najlżejsza mąka orkiszowa to 630 (z pszenicy wytwarza się najlżejszą mąkę typu 405). Liczba informuje o ilości składników mineralnych zawartych w mące. Biała mąka typu 405 w 100 g zawiera 405 mg minerałów. Można więc uznać, że „biała mąka” z  naszego orkiszu odmiany Rotkorn Oberkulmer zawiera znacząco więcej minerałów niż pszenna.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat wypieków z orkiszu, chcesz upiec swój własny chlebek na zakwasie lub nie masz pomysłu i wiele czasu na zdrowe gotowanie, zachęcam Cię do skorzystania z naszych przepisów  stworzonych w odpowiedzi na wiele kierowanych do mnie pytań. Zapraszamy Cię również na naszą stronę o orkiszu orkisz-info.pl